تبلیغات
مشاهیر و شخصیت های دزفول - مشاهیر دزفول - شیخ مرتضی انصاری دزفولی

مرتبه
تاریخ : دوشنبه 5 مرداد 1394
خاتم الفقهاء والمجتهدین شیخ مرتضی انصاری دزفولی ؛ اولین مرجع جامع جهان شیعه
 
شیخ اعظم ، خاتم الفقهاء والمجتهدین در روز عید غدیر به سال 1214 ه.ق در دزفول دیده به جهان گشود. شیخ مرتضی فرزند شیخ محمد امین انصاری دزفولی سرآمد علمای امامیه و اکمل فقهای شیعه ، بی گمان یکی از نوابغ بزرگ دنیای اسلام است و آوازه شهرت علمی و فقهی وی در تمامی بلاد اسلامی پیچیده و کمتر کسی از اهل فضل است که به درجه و مرتبه علمی وی پی نبرده باشد . به همین علت رجال و فقهای مذهب شیعه از وی به خاتم الفقهاء والمجتهدین تعبیر نموده اند .


تحصیلات شیخ واساتید او :

شیخ پس از فراغت از تحصیل مقدمات و آموزش سطوح در نزد عموی بزرگوار خویش آقا شیخ حسین انصاری ، همراه با والد بزرگوارش به عتبات عالیات مشرف شد، در کربلا ، شیخ مورد توجه مرحوم سید محمد طباطبایی معروف به سید مجاهد قرار گرفت و ایشان شیخ را برای تکمیل تحصیلات نزد خود  نگه داشت و پدر شیخ به دزفول مراجعت نمود . شیخ در کربلا از محضر سید مجاهد و شریف العلماء مازندرانی و در نجف اشرف نزد شیخ موسی و شیخ علی کاشف الغطاء شاگردی نمود . پس از مراجعت به ایران چهار سال از محضر مولا احد نراقی استفاده نمود ، و بار دیگر به نجف اشرف مراجعت نمود اما این بار ، شیخ خود ، مجلس درس و بحث برقرار نمود.

مرجعیت و زعامت جهان شیعه

صاحب جواهر ، در روزهای آخر زندگانیش دستور داد مجلسی تشکیل شود که همه ی علمای طراز اول نجف اشرف در آن شرکت کنند . مجلس مذکور منعقد گردید اما به سبب پاره ای تعصبات شیخ مرتضی را برای شرکت در مجلس دعوت ننمودند . صاحب جواهر فرمود شیخ را نیز حاضر کنید . پس از جستجو شیخ را در گوشه ای از حرم مطهر دیدند که رو به قبله ایستاده و برای سلامتی صاحب جواهر دعا می کرد . شیخ را برای شرکت در مجلس دعوت نمودند ، صاحب جواهر شیخ را بر بالین خود نشاند و دستش را گرفت و بر بالای قلب خود نهاد و گفت حالا مرگ برایم گواراست ، سپس به حاضرین فرمود : این مرد پس از من مرجع شما خواهد بود ، و بعد هم به شیخ فرمود : تو هم از احتیاط خود کم کن ، چرا که دین اسلام سهل و آسان است .
گفتنی است که این کار صاحب جواهر و معرفی شیخ برای جانشینی خود ، بدان منظور بود که شیخ بیشتر معرفی شود والا در مرجعیت شرط نیست که مرجع قبلی مرجع بعد از خود را معرفی کند . گویند شیخ انصاری پس از درگذشت صاحب جواهر ، ار صدور فتوی خودداری نمود و نامه ای به سعید العلماء مازندرانی نوشت به این مضمون ، زمانی که شما در کربلا بودید و با هم در درس شریف العلماء بودیم؛ استفاده و فهم تو از من بیشتر بود ، حال سزاوار است که به نجف آمده و این امر مهم را متکفل شوی . سعید العلماء در پاسخ شیخ نوشت درست است ولی شما در این مدت مشغول به تدریس و مباحثه بوده اید و من اینجا گرفتار امور مردم میباشم لذا شما در این کار از من سزاوار تر هستید .  شیخ پس از دریافت نامه مرحوم سعیدالعلماء ، به حرم حضرت علی (ع) مشرف شد و در آنجا از آن حضرتخواست که وی را در این امر بزرگ و خطیر یاری نماید و او را از لغزش و خطا حفظ نماید . به این ترتیب پس از فوت صاحب جواهر ، از سال 1266 تا 1281 که شیخ اعظم از دنیا رحلت نمود ، به مدت پانزده سال تمام ریاست بلامنازع علمی جهان تشیع را عهده دار بود . و تمامی شیعیان جهان از وی تقلید می کردند .




انصاری

21

  ویژگی های اخلاقی و مقامات معنوی  شیخ

شیخ در زهد و عبادت نیز یگانه دوران بود محقق رشتی گوید که ، شیخ اعظم  سه چیز ممتاز داشت: علم، ریاست، تقوی . ریاست را به میرزا محمد حسن شیرازی و علم را به من و تقوی را با خود به گور برد. شیخ در طبقات غیر شیعه هم به این اوصاف پسندیده معروف بودند. شیخ با آنهمه وجوهات زیاد که از چهل میلیون شیعه نزد او می آوردند مع ذلک مثل یک فقیر گذران می کردند . عراقی در دارالسلام گوید با آنکه در هر سال زیاده از صد هزار تومان از وجوه به سوی او متوجه می گردید ، وفات کرد و درهم و دیناری جا نگذاشت و در دوران رندگی خود به حد اقل کفایت می کرد.  از آثار خیریه ای که شیخ بر جای گذاشته ، مسجد معروفی در نجف اشرف است ، که شیخ با وجوهی که از یکی از تجار ایرانی ، برای ساختن خانه وی ، در اختیارش قرار داده بود ، ساختمان این مسجد را بنا نمود.
سلطان عثمانی چون از والی عراق ، حال و چگونگی شیخ را پرسید ، در جواب گفت:((والله هوالفارق الاعظم)) . شیخ دارای کرامات زیادی است که در کتاب زندگانی او ذکر شده است . شیخ میرزا محمود عراقی که از شاگردان شیخ بوده است در آخر (دارالسلام) پس از ذکر پاره ای از کرامات شیخ گوید : کرامات این بزرگوار زیاده از حد و شماره است و مخالف و موافق را بر آن اقرار است و چگونه چنین نباشد و حال آنکه در عبادت در عصر خود بدیل نداشت و در زهد و ورع او را عدیل نبود ، در این مختصر فقط به ذکر یک کرامت اکتفاء میشود . مرحوم حاج شیخ محمد بهبهانی روحانی برجسته تهران در روزگار خویش، از یکی از شاگردان شیخ به دو واسطه نقل میکند که چون از مقدمات علوم و سطح فارغ شدم برای تکمیل تحصیلات به نجف اشرف رفتم و به مجلس تدریس شیخ در آمدم ، ولی از مطالب و تقریراتش هیچ نمی فهمیدم . از این حالت خود خیلی متاثر شدم تا جایی که دست به ختوماتی زدم ولی باز فایده نبخشید بالاخره به حضرت امیر (ع) متوسل گشتم شبی در خواب ، خدمت آن بزرگوار رسیدم.
 آن حضرت (( بسم الله الرحمن الرحیم )) در گوش من قرائت فرمود . چون صبح در مجلس درس حاضر شدم درس را می فهمیدم ، کم کم جلو می رفتم پس از چند روز به جایی رسیدم که در آن مجلس صحبت میکردم. روزی زیر منبر درس با شیخ بسیار صحبت نمودم و اشکال می گرفتم آن روز پس از ختم درس خدمت شیخ رسیدم وی آهسته در گوش من فرمود ، کسی که(( بسم الله )) را در گوش تو خوانده است تا (( ولاالضالین )) را در گوش من خوانده است . این بگفت و رفت . من از این قضیه بسیار تعجب کردم و فهمیدم که شیخ دارای کرامت است زیرا تا آن وقت این مطلب را به گوش کسی نرسانده بودم ، شیخ خدمت امام عصر ارواحنا ال الفداء ، هم مشرف گردیده بود که تفصیل آن در دو مورد کتاب زندگانی و شخصیت شیخ مذکور است.

شاگردان شیخ:

شیخ اعظم انصاری چون خورشیدی فروزان بسیاری از علاقه مندان مستعد را گرد خویش جمع نموده بودند و بر تربیت آنها اهتمام می ورزیدند. از آن جمله می توان به سید حسن جزایری، حاج شیخ جعفر شوشتری، مولا حسینقلی همدانی، شیخ محمد طاهر معزی، سید علی سید الحکماء، علامه محقق ، حاج میرزا حبیب الله رشتی ، علامه نوری ، حاج مولی نصرالله تراب دزفولی اشاره نمود که هرکدام از شاگردان سرشناس آن شیخ عالی مقام بودند .

آثار قلمی شیخ انصاری :

1 - رساله ای در ارث .2 - رساله ای در تقیه .3 - رساله ای در تیمم . 4 - رساله ای در خمس. 5 - رساله ای در ذکوه . 6 - کتاب الصلوه. 7 - رساله ای در تقلید میت و اعلم. 8 - رساله ای در رضاع.9 - رساله ای در خلل.10- حاشیه بر استصحاب قوانین که در دزفول به خط شیخ موجود است . 11 - مناسک حج و اغلب مناسک موجود همان مناسک شیخ است با حاشیه هرکدام از مراجع.12 - حاشیه بر ترجمه نجاه العباده.13- حاشیه بر حاشیه بغیه الطالب مرحوم شیخ جعفر کاشف الغطاء . 14- کتاب الطهاره ، که شرحی است بر ارشاد علامه حلی . 15- کتاب رجال موجود در کتابخانه آستانه قدس رضوی در مشهد.16-رسائل یا فرائد الاصول که مشتمل بر پنج رساله است.17 -رساله ای در قائده لاضرر و لا ضرار.18-رساله ای در تحقیق مساله مشتق.19- رساله ای در قضاء عین المیت .20- رساله ای در مواسعه و مضایقه . 21-اثبات التسامح فی ادله السنن . 22-رساله ای در قاعده من ملک الشیئا .23- کتاب المکاسب یا متاجر که بارها چاپ شده و از کتب معتبر شیعی است .24-اصول الفقه. 25-رساله ای در رد قائلین به آنکه اخبار قطعیه الصدورند . 26-رساله ای در قرعه .27- رساله ای در رد بعضی از عامه که در زمینه حرمت متعه ، کتابی نوشته . 28- رساله در ظن 29- رساله در اصاله البرائه 30- رساله در استصحاب 31- حواشی متفرقه بر عواءد نراقی 32- رساله در رد قائلین به آن که اخبار قطعیه الصدورند.

*ناگفته نماند که کتاب رسائل و مکاسب شیخ از کتب درسی است که بر هر یک ده ها نفر از علماء شرح یا حاشیه بر آن دارند.

شیخ در شب هجدهم جمادی الثانی ، سال 1281 هجری قمری ، در نجف اشرف بر اثر بیماری دار فانی را وداع گفت. شاعران به مناسبت ارتحال شیخ مراثی بسیار سروده اند که هم اکنون مجموعه این اشعار در یک مجلد در کتابخانه دانشگاه تهران موجود است . از شیخ دو دختر باقی ماند که خاندان سبط شیخ انصاری دزفول از نوادگان آن شیخ اعظم میباشند .







طبقه بندی: علمای دزفول، 
برچسب ها: دزفول، علمای دزفول، مشاهیر دزفول، شیخ مرتضی انصاری، انصاری، شیخ مرتضی انصاری دزفولی، شخصیت های دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin